Langs welke routes verloopt de communicatie?
In onderzoek worden vier hoofdroutes beschreven die elkaar aanvullen:[1][2]
- Zenuwbanen, waaronder de nervus vagus en het uitgebreide zenuwnetwerk in de darmwand.[4]
- Het immuunsysteem, dat via signaalstoffen ontstekingsactiviteit doorgeeft.[10]
- Hormonen, waaronder stoffen die betrokken zijn bij de stressrespons en bij verzadiging.[2]
- Stoffen die door darmbacteriën worden geproduceerd, zoals korteketenvetzuren en andere metabolieten.[1]
Wat suggereert het onderzoek?
Studies beschrijven samenhang tussen de samenstelling van het darmmicrobioom en stemming, stressrespons, cognitieve functies en bepaalde psychische aandoeningen. Het betreft doorgaans associaties in bevolkingsonderzoek of bevindingen uit dieronderzoek; oorzaak en gevolg zijn daarmee niet aangetoond.[5][8]
Interventies gericht op het microbioom laten in samenvattende analyses hooguit kleine effecten zien op depressieve klachten, met wisselende studiekwaliteit.[6][9]
Darmbacteriën kunnen invloed hebben op processen die betrokken zijn bij de beschikbaarheid en regulatie van stoffen die een rol spelen bij neurotransmissie — bijvoorbeeld doordat zij meewerken aan de omzetting van voedingsstoffen die als bouwsteen dienen. Hoe sterk die invloed bij mensen is, en onder welke omstandigheden, wordt nog onderzocht.[2][7]
Een complex onderzoeksgebied
Stemming en cognitie worden bepaald door veel factoren tegelijk: slaap, medicatie, leefstijl, sociale omstandigheden en genetische aanleg. Het microbioom is daarbinnen één factor. Dat maakt het lastig om effecten te isoleren, en verklaart waarom studieresultaten uiteenlopen.[7][8]
Medische nuance
Een darmmicrobioomanalyse stelt geen diagnose en kan geen psychische of psychiatrische aandoeningen vaststellen of uitsluiten. Bij klachten op dit gebied is beoordeling door je huisarts of behandelaar de eerste stap.
Verder lezen: terug naar de kennisbank, darmmicrobioomtest, Persoonlijk traject — 1 jaar of een introductieconsult met de arts.
Wetenschappelijke referenties
De informatie op deze pagina is gebaseerd op recente wetenschappelijke literatuur. Hieronder vindt u een selectie van belangrijke overzichtsartikelen en systematische reviews over de darm-brein-as. Deze publicaties vormen een belangrijke basis voor de huidige kennis over de communicatie tussen het darmmicrobioom en de hersenen. Omdat dit onderzoeksveld zich snel ontwikkelt, worden nieuwe inzichten regelmatig toegevoegd aan deze kennisbank.
Referentie 1
The gut microbiota–brain axis in behaviour and brain disorders
Nature Reviews Microbiology · 2021 · Narrative review
Referentie 2
The microbiota–gut–brain axis
Physiological Reviews · 2019 · Review
Referentie 3
The brain–gut–microbiome axis
Cellular and Molecular Gastroenterology and Hepatology · 2018 · Review
Referentie 4
The Gut-Brain Axis: Interactions Between Enteric Microbiota, Central and Enteric Nervous Systems
Annals of Gastroenterology · 2015 · Narrative review
Referentie 5
Gut microbiota and major depressive disorder: A systematic review
Journal of Affective Disorders · 2020 · Systematische review
Referentie 6
Effects of microbiota-targeted interventions on depressive symptoms: Systematic review and meta-analysis
Neuroscience & Biobehavioral Reviews · 2019 · Meta-analyse
Referentie 7
Brain–gut–microbiota axis in depression: A historical overview and future directions
Brain Research Bulletin · 2022 · Narrative review
Referentie 8
Gut microbiota and mental health: A systematic review
Neuroscience & Biobehavioral Reviews · 2024 · Systematische review
Referentie 9
Psychobiotics and the Microbiota–Gut–Brain Axis
Trends in Neurosciences · 2016 · Narrative review
Referentie 10
Microbiota–gut–brain axis and neurological disorders
Journal of Neuroinflammation · 2020 · Review
JorClinic Wetenschapsupdate
Meer weten over de wetenschap achter het darmmicrobioom?
Ontvang iedere maand een overzicht van nieuwe wetenschappelijke inzichten en relevante publicaties over het darmmicrobioom.
JorClinic Persoonlijk traject — 1 jaar
Volg jouw darmmicrobioom een jaar lang.
Volg de ontwikkeling van jouw darmmicrobioom met herhaalde metingen, persoonlijke artseninterpretatie en waar nodig bijsturing. Wil je eerst één momentopname? Dan is de eenmalige analyse een goede eerste stap. Twijfel je? Bespreek het in een introductieconsult (€99) — dat bedrag wordt volledig verrekend bij aanschaf van een JorClinic product.
Online consulten, beschikbaar in heel Europa. Alle afspraken met de arts vinden online plaats, via een beveiligde videoverbinding. Geen reistijd, en we begeleiden je waar je ook in Europa woont.